مرگ تالاب سوستان لاهیجان در سایه فقدان تولی گری مشخص
مرگ تالاب سوستان لاهیجان در سایه فقدان تولی گری مشخص

آب زراعی ۴۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه سوستان لاهیجان توسط تالاب سوستان تأمین می‌شود که متأسفانه این تالاب در معرض خشکی و هزاران ماهی که برای افت زدایی در این تالاب بودند از بین رفتند و هیچ‌یک از نهادهای درگیر امور تالاب تولی گری مشخصی را برای رفع این مشکل به گردن نمی‌گیرند.

به گزارش لنگرخبر، استان گیلان دارای جاذبه‌های طبیعی بسیار زیاد و خوبی است که یکی از این مناظر تالاب‌ها هستند که می‌توان از آنان به‌عنوان یکی از بکرترین مناظر گیلان نام برد زیرا جلوه خاصی به سبزی گیلان بخشیده و مأمنی زیبا برای طبیعت دوستان و مورد استقبال گردشگران است.

تالاب “سوستان” در لاهیجان با طبیعتی بکر یکی از این تالاب‌هاست که هرساله با استقبال بی‌نظیر مردم و گردشگران مواجه می‌شود که نام‌گذاری این تالاب به این نام به دلیل قرارگیری آن در دهستان سوستان لاهیجان است.

اطراف تالاب سوستان را نیزار فراگرفته و همچنین در داخل و کناره‌های تالاب گیاهان مردابی و درختان جنگلی وجود دارد که محل زندگی آبزیان و پرندگان به دلیل وجود آب شیرین است.

تالاب سوستان همواره در فصل پاییز و زمستان پرآب بوده ولی با آغاز فصل‌های بهار و تابستان از میزان آب آن کاسته می‌شود که به گفته مسؤولان جهاد کشاورزی و آب منطقه‌ای علت این اتفاق کاهش میزان بارش باران است زیرا این تالاب کاربرد یک آب‌بندان بزرگ را نیز داراست.

علت کاهش آب تالاب سوستان تأمین آب کشاورزی مزارع اطراف است

به گفته سرپرست فرمانداری لاهیجان این تالاب چون به دریا راه ندارد آب آن به میزان بارش باران بستگی دارد به همین دلیل در فصل زمستان بسیار پر آب است ولی بنا بر اعلام نورالله اکبری باید این نکته را در نظر گرفت که آب زراعی ۴۰ هکتار از زمین‌های اطراف توسط تالاب سوستان و به‌صورت نوبت‌بندی تأمین می‌شود.

خشکی عجیب تالاب سوستان به حدی است که اگر در چند روز آینده چاره‌ای برای حل معضل بی‌آبی آن اندیشیده نشود شاهد نابودی کامل این تالاب خواهیم بود

نکته جالب در پیگیری مشکل تالاب به گردن نگرفتن هیچ‌یک از متولیان امور تالاب بود تا جایی که هر نهاد خود را متولی محافظت از این تالاب ندانسته و دیگر نهاد‌ را مسؤول انجام این کار می‌داند.

به گفته مسؤولان جهاد کشاورزی، گیلان دارای ۹ هزار هکتار تالاب است و از این میزان تالاب، بخشی که به‌عنوان آب‌بندان‌های کوچک در اراضی ملی و مردم وجود دارد در صورت تأمین منابع و اعتبارات، جهاد کشاورزی به بازسازی آن کمک می‌کند.

یکی از مسؤولان جهاد کشاورزی می‌گوید بنا بر قانون توزیع عادلانه آب مصوبه مجلس شورای اسلامی، مدیریت بستر و محیط تالاب بر عهده دولت و‌ وزارت نیرو بوده و این وزارت خانه هم به آب منطقه‌ای نمایندگی داده و همچنین سه هزار هکتار تالاب هم که ماهیت گردشگری دارند مدیریت آن بر عهده آب منطقه‌ای است.

بنا بر اعلام برخی کارشناسان تالاب‌های سوستان، عینک و همچنین یک تالاب در آستارا زیر نظر سازمان حفاظت محیط‌زیست است ولی مسؤولان محیط‌زیست گیلان، تالاب سوستان به همراه تالاب عینک را زیر نظر محیط‌زیست ندانسته و می‌گویند تالاب عینک و سوستان علیرغم اینکه برای محیط‌زیست از اهمیت زیادی برخوردار بوده ولی زیر نظر این سازمان نیست و مشخصاً تالاب عینک زیر نظر شهرداری رشت و تالاب سوستان زیر نظر جهاد کشاورزی است.

ولی به گفته مسؤولان جهاد کشاورزی، این سازمان تنها مسؤول توزیع آب به مزارع بوده و جهاد کشاورزی به‌خودی‌خود تالابی ندارد و آبی که از این تالاب استفاده می‌شود به‌نوعی حق‌ آب مردم اطراف است.

به گفته سرپرست فرمانداری لاهیجان تالاب سوستان از دیرباز، آب ۴۰ هکتار از اراضی شالیزاری اطراف را از طریق یک خروجی تأمین و به سمت شالیزارها هدایت و سپس به‌وسیله یک میراب آب خروجی رو کنترل می‌کند.

نورالله اکبری می‌گوید به دلیل کاهش بارش باران، حوزه آب ریز این تالاب با کمبود آب مواجه شده و به دلیل تأمین آب زراعی شالیزارها در بازدیدی که از سوستان داشتیم ارتفاع سطح آب به ۶۰ سانتی‌متر رسیده است.

مردم دهستان سوستان و لاهیجان تجربه تلخ خشک شدن کامل آب تالاب سوستان را داشته و تمام دغدغه آنان جلوگیری از وقوع این اتفاق است به همین دلیل اکبری از بسته شدن دریچه آب هدایت‌شده به سمت شالیزارها خبر می‌دهد و می‌گوید سه دریچه را به دلیل اینکه دیگر شالیزارها به آب نیاز ندارند بسته‌شده و بسیار امیدواریم با بارش باران و افزایش آب ورودی، تالاب سوستان خشک نشود.

 

عدم وجود متولی مشخص در تالاب سوستان

یکی از نکاتی در گفت‌وگو با برخی از نهادها بسیار به چشم می‌خورد عدم مسؤولیت آن نهادها در تالاب سوستان بود ولی بنا بر اعلام سرپرست فرمانداری شهرستان لاهیجان حوزه گردشگری تالاب مربوط به شهرداری، حفظ زیستگاه پرندگان و آبزیان با محیط‌زیست و کنترل مدیریت آب با جهاد کشاورزی است.

مشکل تالاب سوستان فقط مسئله خشک‌ شدن آب این تالاب نیست زیرا در دو سال گذشته این تالاب با مشکل آفت هزار برگ دست‌وپنجه نرم کرده به همین دلیل از اداره شیلات درخواست ورود هفت هزار تا ماهی از انواع گوناگون شد تا این آفت را از بین ببرد و تا حدودی هم در رفع این مشکل موفق شدند.

ماهی گیری در آب گل‌آلود

ولی متأسفانه با کاهش سطح آب تالاب سوستان آن هفت هزار ماهی که در دو سال گذشته در این تالاب وارد و پرورش داده‌شده بودند به دلیل کمبود اکسیژن موجود تلف و از بین رفتند که این امر با واکنش فعالان محیط‌زیست لاهیجان و استان گیلان مواجه شد.

پس از مرگ بخش اعظمی از ماهیان تالاب سوستان عده‌ای سودجو شبانه آمده و ماهیان تلف‌شده را به همراه اندک ماهیان زنده مانده در این تالاب صید کرده و شبانه با وانت و‌ حتی کامیون برده و در بازار به فروش می‌رساندند.

به همین دلیل و به‌منظور جلوگیری از این اتفاق محیط‌زیست استان با فرمانداری شهرستان لاهیجان مکاتبه‌ای را انجام داده و به گفته سرپرست فرمانداری لاهیجان از دو روز گذشته تیم‌های گشت زنی محیط‌زیست به‌صورت شبانه‌روزی در این تالاب حضوری فعال و مستمر داشته و دیگر چنین اتفاقی رخ نداده است.

 یکی از دلایل خشکی تالاب‌های کشور، همگام نبودن سازمان‌های متولی است درحالی‌که مشخصه اصلی تالاب‌ها ماندگاری نسبی آب در آن‌ها است و آنچه مشخص بوده و از گفته‌های مسؤولان برمی‌آید تالاب سوستان فعلاً یک متولی خاص نداشته و هریک نهاد مشکل به وجود آمده را به گردن نهاد دیگری می‌انداخت و با این شرایط برای جلوگیری از نابودی تالاب سوستان باید برای تولی گری آن تمهیدی فوری اندیشید.

  • منبع خبر : فارس