سیده ایران‌مهر صدرایی

یادداشت| پل خشتی فرشته‌ایست که با دو بال گشوده‌اش حافظ شهر و شهروندانش است

برای این پدر پیر، روایت است «پل خشتی به شکل فرشته ایست که دو بالش گشوده بر شهر» تا حافظ شهر و شهروندانش باشد و تاکنون هیچ حادثه‌ای پایه‌های این پل را سست نکرد، نه خروش سفیدرود درگذشته، نه زلزله ۷٫۳ ریشتری سال ۶۹ و نه هیچ حادثه دیگر، پس با رعایت نکردن موازین بهداشتی، پایه‌هایش را نلرزانیم تا آوار شود بر رود سپید شهر.

به گزارش لنگرخبر، سیده ایران‌مهر صدرایی طی یادداشتی نوشت: بیاییم همه باهم ماسک بزنیم! پدرِ پیرِ شهرمان درخطر است، پدری که شناسنامه شهر ما بنام اوست.

پدری که اگرچه تک‌تک سلول‌های بدنش از ساروج لیمویی و خشت آجری رنگ است اما جان به تن دارد و روح به جسم، زنده و سرپاست و نفس می‌کشد.

بیاییم در روزهای نوروزی ۱۴۰۰ با همدلی نگذاریم که هجوم مسافران در این تهاجم کرونا، ساروج لیمویی پل خشتی را نارنجی و خشت نارنجی‌اش را سیاه‌رنگ کند تا سنگ‌قبری شود مزین به نام بزرگِ خاندانی که از کووید -۱۹ در آهک پیچیده شد و بدون همراهی در بستر خاک مدفون گردید و خانواده مغمومش را به سوگ و شون نشانید.

جای آن دارد که امروز سیمین دانشور از سووشون می‌نوشت وقتی می‌دید در لنگرگاه این پدر پیر به جبر زمانه و طغیان طبیعت، هیاهوی ملوانان خاموش شد و کاروانسرای شهر در زیر سایه پل، خالی از کاروان و ساربان مانده، البته خدا را شکر هنوز نجوای کسبه بازار ماهی‌فروشان، برنج بازار، بازار کوزه فروشان و ‌‌‌غیره در حریم پل خشتی لنگرود شنیده می‌شود مگر با دست‌های خود کرونا را پرورده کنیم و این صداها را از درون خفه سازیم.

_عزت پل خشتی به میراث داری تجارت است، با ماسک نزدن نبض هیجان شهر و زمزمه‌های خریدوفروش و معاملات را قطع نکنیم.

_ چه نکو گفته شد هنر نزد ایرانیان است و بس!«پل خشتی امانت‌دار هنر بجا مانده در تاریخ است که باید نسل به نسل به یادگار بچرخد، چه حیف است که معماری آن با ویروس کرونا تلفیق گردد و در تاریخ هنر اصلاحیه زده شود» هنر دست متجاوزان افتاد و بس!

برای این پدر پیر، روایت است «پل خشتی به شکل فرشته ایست که دو بالش گشوده بر شهر» تا حافظ شهر و شهروندانش باشد و تاکنون هیچ حادثه‌ای پایه‌های این پل را سست نکرد، نه خروش سفیدرود درگذشته، نه زلزله ۷٫۳ ریشتری سال ۶۹ و نه هیچ حادثه دیگر، پس با رعایت نکردن موازین بهداشتی، پایه‌هایش را نلرزانیم تا آوار شود بر رود سپید شهر.

_ مردم لنگرود به‌رسم دیرینه لنگر نشینی، خون‌دل زیر پای پل روان کردند که خون در رگ‌هایش جریان یابد و زنده بماند تا مسافران بی‌دغدغه در کنارش لنگر اندازند، چنگر بخورند، با مقاومت در قبال استفاده از تجهیزات محافظتی بهداشتی آن را به روایت دیگر «خفاش بال گشوده بر شهر» مبدل نکنیم.

_سعی‌مان بکنیم تا عزیزانمان درحالی‌که هنوز قصه پل خشتی را از خودمان نشنیده‌اند با مُهر کووید ۱۹ به خاک سپرده نشوند تا زیر خروارها خاک، حکایت بزرگی آن را از صفویان، قاجاریان که نطفه پل در آن روزها جان گرفت، بشنوند که روزی لنگرود با این پل در مرکز خود چه عظمتی داشت و دریغا زمانی، عظمت شکست‌خورده پل را دریابند که دیگر دستشان از دنیا کوتاه باشد!

_کمی بیاندیشیم، اگر با تردد بیجا، پل خشتی مبتلا به کووید ۱۹ شود، بیماری به همسایگانش آقا سید حسین و پل تخته‌ای آهنی شده سرایت می‌کند و از پا در می‌آورد و حتی دیگر دو محله قدیمی فشکالی و راه پشته قرابتی باهم ندارند و پیوند محلات قدیمی لنگرود گسسته می‌شود؛ که دیگر همشهری معنایی پیدا نمی‌کند که ارزشش از قرابت هم‌خونی کمتر نیست.

_ تاریخ را مرور کنیم درمی‌یابیم آن‌وقت که «خشته پرد» از تاختن‌های بی‌امان دوره شاه‌عباس، فراری دادن غارتگران، دستگیری حاکمان گیلان و پایگاه شدن برای سرکوب تاتارها ترک برمی‌داشت، استادان و حکیمان زمانه با تزریق سرب‌های داغِ در تاروپودش، مستحکمش می‌کردند، اما امروز این‌قدر، هوای نفس کشیدن سرشار از سرب سرد شده که بر کمر پل سنگینی می‌کند و هیچ‌چیز برای پل پشت‌گرمی، برای شهر دلگرمی نمی‌شود.

_اینک کافی است تصور کنیم اگر قوس زیبای پل با سهل‌انگاری ما، برایش قوزی شود تا زیر فشار کرونا ویروس، در هم بشکند و ریه‌اش از هوای کرونایی پر گردد، دیگر حتی کوره‌راهی برای نفس، نخواهد ماند و امروزه دیگر، خزانه فتحعلی شاهی نیست که در این تورم روزگار و کسادی رونق بازار، اجازه ساخت و هزینه پرداختش را بپردازد تا پدرِ پیرِ شهرمان ایستاده ماند.

_پس بهتر است توصیه‌ها را جدی بگیریم «ماسک بزنیم» به امید اینکه پل خشتی زنده و سرپا بماند حتی اگر غلغله بازار شهر، جایش را به زمزمه بازارچه زیر پل داده باشد،

اما باشد هم بازار، هم پل، هم شهر، هم تاریخ لنگرود ما!

«این نوشته تمام روایات و متونی درباره پل خشتی لنگرود را بازگو می‌کند»

سیده ایران‌مهر صدرایی