«برنامه‌های حمایتی شبکه‌های مختلف سیما از عملکرد دولت» که در دوره‌ی هیچ دولتی سابقه نداشت و دلیل انتشار آن نیز مشخص نبود. جالب آنکه در گزارش اداره کل اطلاعات و برنامه ریزی معاونت سیما به این نکته هم اشاره شده بود که «هر یک از شبکه های سیما با توجه به ماموریت و گروه مخاطبان […]

«برنامه‌های حمایتی شبکه‌های مختلف سیما از عملکرد دولت» که در دوره‌ی هیچ دولتی سابقه نداشت و دلیل انتشار آن نیز مشخص نبود. جالب آنکه در گزارش اداره کل اطلاعات و برنامه ریزی معاونت سیما به این نکته هم اشاره شده بود که «هر یک از شبکه های سیما با توجه به ماموریت و گروه مخاطبان خود در انعکاس فعالیت ها و برنامه های دولت یازدهم تلاش کردند تا گوی سبقت از یکدیگر بربایند.»

 

به گزارش لنگرنیوز ، ابتدای این هفته گزارش عجیب و بی‌سابقه‌ای از سوی معاونت سیمای سازمان صداوسیما منتشر شد که سوالات بسیاری را در ذهن مخاطبان ایجاد می‌کرد. گزارشی با محوریت «برنامه‌های حمایتی شبکه‌های مختلف سیما از عملکرد دولت» که در دوره‌ی هیچ دولتی سابقه نداشت و دلیل انتشار آن نیز مشخص نبود. جالب آنکه در گزارش اداره کل اطلاعات و برنامه ریزی معاونت سیما به این نکته هم اشاره شده بود که «هر یک از شبکه های سیما با توجه به ماموریت و گروه مخاطبان خود در انعکاس فعالیت ها و برنامه های دولت یازدهم تلاش کردند تا گوی سبقت از یکدیگر بربایند.»

 به گزارش “رجانیوز”، از نکات جالب و قابل توجه دیگر این گزارش اما این بود که به جز شبکه‌هایی سراسری که قاعدتا همواره برنامه‌های سیاسی را در کنداکتور دارند و پرداختن آن‌ها به اقدامات دولت خیلی دور از ذهن نیست، به اقدامات حمایتی شبکه‌هایی مانند نمایش و نسیم و مستند هم اشاره شده بود.


به عنوان مثال در مورد اقدامات شبکه نسیم در این گزارش آمده بود که: «با هدف تقویت روحیه نشاط و امید در جامعه با فاصله زمانی اندکی از زمان شروع به کار دولت جدید شبکه نسیم قدم به میدان گذاشت و با پخش روزانه ۲ ساعت در روز به طور آزمایشی به بهره برداری رسید تا در دولت تدبیر و امید؛ جلوه های شادی و سرزندگی مردم شهرها و روستای کشور به نمایش درآید.»

یا در گزارش عملکرد شبکه مستند آمده است که: «شبکه مستند به دنبال سیاست تقویت دولت برنامه‌هایی را در دستور کار قرار داد. مستند”صنعت ملی” کاری از شبکه مستند سیما نیز بدون هرگونه رویکرد تبلیغاتی دستاوردهای صنعتی دولت یازدهم را به تصویر در خواهد آورد و به انعکاس اقدامات موثر دولت در زمینه صنعت اشاره خواهد کرد.» در حالیکه در سه ماه ابتدای دولت اساسا اقدامی در حوزه‌ی صنعت انجان نگرفته است که قابیلت مستند و برنامه‌سازی هم داشته باشد.

جز انتشار این گزارش بی‌سابقه اما اتفاقی که سوا‌ل‌برانگیز شد دیدار عزت‌الله ضرغامی با سه مجری برنامه گزارش صدروزه‌ی رئیس جمهور و حمایت ضرغامی از عملکرد آن‌ها بود، در حالی که بسیاری از حامیان دولت یازدهم هم به عملکرد مجریان این برنامه انتقادات فراوانی داشتند.

ضرغامی در این دیدار با آنکه به این نکته اشاره کرد که این سه مجری توسط دفتر ریاست‌جمهوری انتخاب شده‌اند نه صداوسیما، اما بازهم برخلاف انتقادات فراوان به این برنامه در حمایت از مجریان برنامه گزارش عملکرد دولت گفت که: «انتقادهای زیادی که از جناح های مختلف به شما وارد شد، بدون اطلاع از پشت صحنه و هدف‌گذاری خاص برای این گفت‌وگو بوده است و این انتقادها از ارزش و جایگاه شما در رسانه ملی نمی‌کاهد.»

ضرغامی به کدام پشت‌صحنه اشاره کرده است؟

نکته‌ی مهم این حمایت آن‌جاست که ضرغامی ادعا می‌کند منتقدان بدون اطلاع از «پشت‌صحنه» این گفت‌و‌گو از اجرای آن انتقاد می‌کنند. اما در پشت‌صحنه این گفت‌و‌گو چه خبر بود؟


در روزهای گذشته خبرهایی از اتفاقات بی‌سابقه‌ی پشت‌صحنه گفت‌و‌گوی رئیس‌جمهور در رسانه‌ها منتشر شده است که تا این لحظه توسط هیچ مقامی در دولت نیز تکذیب نشده است. ظاهرا مانند دوره‌های گذشته، صداوسیما پیشنهاد می‌دهد مرتضی حیدری عهده‌دار گفت‌وگو با روحانی شود. همچنین حسن عابدینی نیز برای موضوع توافق ژنو پیشنهاد شده بود. اما این پیشنهاد صدا و سیما با مخالفت جدی دفتر رئیس‌جمهور مواجه می‌شود و محمود احمدی-که اخیرا در دولت روحانی به ریاست دانشکده خبر منصوب شد- محمدرضا شهیدی‌فر و همچنین ندا سپانلو توسط دفتر رئیس‌جمهور به عنوان مجریان این گفت‌و‌گو انتخاب شدند.

اما نکته‌ی مهم اتفاقاتی‌ست که پس از نهایی شدن مجریان روی می‌دهد. روزنامه «وطن امروز» در گزارشی در همین زمینه آورده است که: «گویا موبایل‌های هر ۳ مجری از حوالی ظهر تا پس از برگزاری گفت‌وگو، از آنان گرفته شده بود ضمن اینکه هیچ ارتباطی با محیط بیرونی نداشته‌اند، برخی درخواست‌های آنان برای برقراری ارتباط نیز با مخالفت مواجه شده است. همین موضوع باعث انتقاد یکی از این مجریان شد. در طول برگزاری مصاحبه نیز محمد نهاوندیان، رئیس دفتر روحانی تابلویی در دست داشت و برخی نکات و آمار و ارقام را به رئیس‌جمهور یادآوری می‌کرد. برخی شنیده‌ها درباره هماهنگ کردن سوالات مجریان توسط حسام‌الدین آشنا نیز حکایت دارد. از دیگر نکات قابل توجه درباره این گفت‌وگوی تلویزیونی، عدم استفاده از کادر تصویربرداری سازمان صدا و سیما بوده و دفتر رئیس‌جمهور به صورت یکجانبه تصویربرداری را برعهده گرفته است.»

این روزنامه همچنین آورده است که: «این توهین به مجموعه صدا و سیماست که به فیلمبرداران متخصص سازمان اجازه فیلمبرداری از برنامه تلویزیونی رئیس‌جمهور نمی‌دهند. رفتاری که با مجریان صورت گرفت رفتار نادرستی است. واقعا به آنها توهین شد. یکی از این مجریان نسبت به مخدوش شدن وجهه خود در افکار عمومی بشدت معترض است و ظاهرا به توصیه آقای ضرغامی در این‌باره سکوت کرده است.»

اهرمی به نام بودجه و ماجرای حمایت های تعجب برانگیز

با این اوصاف و این نوع برخورد دولت با صداوسیما، حال سوال اساسی این است که دلیل حمایت‌های شدید رسانه‌ی ملی از دولت و انتشار گزارش برنامه‌های حمایتی شبکه‌های مختلف صداوسیما چیست؟ چرا باید حتی برنامه‌های حمایتی شبکه‌های نسیم و نمایش و این قبیل شبکه‌ها نیز منتشر شود؟

به گزارش روابط عمومی سیما، به منظور اطلاع‌رسانی صحیح و دقیق از برنامه‌ها و اقدامات دولت یازدهم، شبکه‌های مختلف سیما، پوشش کامل سخنرانی‌ها و سفرهای رئیس قوه مجریه را در دستور کار خود قرار داده‌اند. همچنین تمام شبکه‌های سیما با دعوت از اعضای هیات دولت، مدیران و شخصیت‌های مرتبط با طرح‌های دولت یازدهم در برنامه‌های پربیننده و اصلی‌ترین شبکه‌های خود این فرصت را در اختیار مسؤولان قوه مجریه قرار داده‌اند تا بدون واسطه برنامه‌های دولت جدید را برای عموم مردم تشریح کنند.

همچنین در طول صد روز تصدی دولت یازدهم؛ شبکه‌های سیما بیش از ۳۰۰ ساعت از آنتن خود را به مسؤولان دولتی اختصاص داده‌اند تا علاوه بر تشریح کارشناسانه برنامه‌های دولت جدید، موانع و مشکلات پیش رو را با مردم در میان گذارند. از ۳۰۰ ساعت برنامه‌های مختلفی که در اختیار دولتمردان قرار گرفته است بیش از ۸۸ درصد از برنامه‌های یاد شده به صورت زنده روی آنتن شبکه‌ها رفته است. مسؤولان و دست‌اندرکاران قوه مجریه در طول ۱۰۰ روز فعالیت دولت یازدهم به بیش از ۳۶۵ برنامه تلویزیونی دعوت شده‌اند.

همه‌چیز از بی‌پولی ناشی می‌شود؟

اما ریشه‌ی این گزارش‌ها و پاسخ این حمایت‌ها را باید در بی‌پولی و بودجه صداوسیما جست‌و‌جو کرد. این نپرداختن بودجه رسانه‌ی ملی البته از زمان دولت دهم آغاز شد ولی حالا تبدیل شده است به یک اهرم فشار از سوی دولت بر صداوسیما. دولت دهم در سال پایانی استقرارش در جدال با مدیران رسانه ملی اقدام به کاستن بودجه سال ۹۲ این نهاد کرد. پس از این اقدام دولت، صدا و سیما با مشکلات مالی فراوانی مواجه شد اما این افق برای مدیران رسانه ملی وجود داشت که با تغییر دولت، مشکلات مالی صدا و سیما مرتفع خواهد شد.

اما ظاهرا این روزها مسئولان رسانه‌ی ملی دست‌های خود را در برابر فشار اقتصادی و کمبود بودجه بالا برده‌اند و این بهترین فرصت است برای استفاده‌ی دولت. دولت یازدهم توقع دارد خدمات رسانه‌ای سازمان صدا و سیما را تحت اختیار داشته باشد تا در صورت عدم محقق شدن وعده‌های کلیدی، حجم انتقادات رسانه‌ای را کنترل کند.

در همین زمینه اخیرا در یکی از روزنامه‌های صبح اعلام شده بود بدهی صدا و سیما به برنامه‌سازان از مرز ۴۳۰ میلیارد عبور کرده است و دولتی‌ها به تنگناهای مالی رسانه ملی اشراف دارند و از این زاویه به راحتی می‌توانند مدیران رسانه را تحت فشار قرار دهند.

با این اوصاف به نظر می‌رسد باید بصورت جدی فکری برای بودجه‌ی سازمان صداوسیما کرد. چون در حالت فعلی فارغ از اینکه چه دولتی بر سر کار باشد، با قطع بودجه رسانه‌ی ملی به راحتی به تریبون تبلیغاتی دولت تبدیل خواهد شد، در حالی که اساسا رسانه‌ی ملی فارغ از هر ارگان و سازمانی باید بتواند آزادانه ضعف‌های دولت و دولتمردان و باقی دستگاه‌ها را بگوید و مشکلات را پیگیری کند. رسانه‌ی ملی در حال حاضر به جای اینکه تنها به رهبری پاسخگو باشد و تنها خود را ملزم به خطوط قرمز نظام بداند زیر بلیط دولت است. این البته ربطی هم به مدیریت صداوسیما ندارد و از مشکلات ساختاری و قانونی نشات می‌گیرد.