فراموشی معماری سنتی گیلان در پس سازه‌های فلزی و بتنی

ساختمان‌هایی با سازه‌ها فلزی یا بتنی، پوشش آجری و سقف‌های شیب‌دار با پیروی از معماری بیگانگان جای معماری بومی و سنتی گیلان را گرفته است.

به گزارش لنگرخبر، بررسی ریشه‌ها و رویش‌های معماری رشت با رویکرد معماری پایدار تلاشی برای دستیابی به یک الگوی جدید برای ساخت مسکن در این خطه است.

گیلان منطقه‌ای تاریخی در حدود دلتای سفیدرود است که به دلیل دوردست بودن کمتر مورد توجه مورخان ایرانی قرار گرفته اما با این وجود، سرزمین گیلان‌زمین ویژگی‌های فرهنگی و معماری خاصی دارد که در کشور و حتی دنیا شناخته شده است.

امروزه در گیلان شاهد معماری بومی و سنتی نیستیم و به جای آن ساختمان‌هایی با سازه‌ها فلزی یا بتنی، پوشش آجری و سقف‌های شیب‌دار با فرم‌هایی به اصطلاح هنرمندانه با پیروی کورکورانه از معماری بیگانگان و تفکیک فضای داخلی جایگزین شده‌اند.

هزینه ساخت و افزایش استفاده از انرژی‌های غیر قابل تجدید و یا فسیلی به منظور گرمایش و سرمایش یکی از پیام‌های اصلی شیوه جدید معماری است.

نقش مهم ساخت‌وساز در پایداری محیط/مهم نبودن سیمای شهری گیلان برای مدیریت آن

کارشناس ارشد مهندسی معماری درباره وضعیت معماری و بررسی ریشه‌ها و رویش‌های معماری رشت با رویکرد معماری پایدار اظهار کرد: اکنون ایجاد معماری بومی از نظر استحکام و دوام و نیازهای امروزی ساکنان پاسخگو نیست اما می‌توان با استفاده صحیح از اصول معماری و عوامل تشکل در آن عمر ساختمان‌ها را افزایش داد.

عباس عسکری افزود: پوشش بناها و استفاده از ساقه‌های نباتی به جای سفال می‌تواند موجب دوام و استحکام بیشتر آنها شود و تمام این عوامل در پایداری محیط و ایجاد ساخت‌وساز پایدار موثر است.

وی با بیان اینکه توسعه ناهمگون و بی‌برنامه شهرها موجب بی‌نظمی و هرج و مرج در زیستگاه انسان شده است، تصریح کرد: این ناهمگونی آثار نامطلوب در ظاهر و باطن شهر می‌گذارد.

این کارشناس ارشد معماری با اشاره به اینکه سیمای شهری هنوز برای مدیریت شهری گیلان مسئله مهمی محسوب نمی‌شود، خاطرنشان کرد: این امر موجب شده تا نتوان برای بهسازی سازه‌های از قبل ایجاد شده، اقدام‌هایی صورت داد.

وی با اشاره به اینکه هر روز سازه‌هایی با نمایی ناهمخوان  با معماری بومی و اشکالی عجیب و سر به فلک کشیده به شهرهای استان تحمیل می‌شود، یادآور شد: این امر مداخله در زمینه ساماندهی و بهسازی برای شهرداری‌ها را بسیار هزینه‌زا و غیرممکن می‌کند.

به گفته عسکری، رشت، لاهیجان، فومن، انزلی در سال‌های اخیر نماهایی عرف شده که نه تنها با اقلیم منطقه سازگاری ندارد بلکه با معماری و سیمای شهرها نیز همخوان نیست.

وی خاطرنشان کرد: اتخاذ سیاست‌هایی برای ساماندهی و بهسازی سازه‌های گذشته و تجلیل از بهترین سازه رعایت کننده اصول و ضوابط معماری و شهرسازی در منظر شهری امری مهم است و می‌توان مشارکت تمام اقشار جامعه را در ساماندهی سیمای شهری به همراه داشت.

کارشناس ارشد مهندسی معماری اهداف توسعه پایدار را یک ایده بسیار گسترده خواند و یادآور شد: توسعه پایدار یک نوع تلاش برای ترکیب مفاهیم در حال رشد با موضوعات اجتماعی‌ـ‌اقتصادی است.

وی مهم‌ویژگی‌ خانه‌های روستایی گیلان را سادگی و همگونی آنها با محیط طبیعی اطراف خود دانست و گفت: خانه‌های روستایی یک عنصر زائد که به محیط اضافه شده باشد نیست بلکه از پیرامون برو به واسطه قرارگیری در محیط به پایداری رسیده است.

به گفته عسکری، بیشترین درک از یک فضای معماری به واسطه قوه بصری تحقق می‌یابد زیرا فضای معماری با فرم هندسه خود را به بیننده عرضه می‌کند.