سیاست امام حسین(ع) در برابر انحرافات جامعه عصر خویش

زمانی که چکاچک شمشیر ها بلند شد در صحرای کربلا ؛ می گوید: اگر دین ندارید ؛آزاده مرد باشید . دین ندارید اشکال ندارد ؛ خدا را قبول ندارید اشکال ندارد ؛ ولی حداقل آزاده مرد باشید .

کد خبر : 38030
تاریخ انتشار : سه شنبه 28 مهر 1394 - 10:50

امام حسین (ع) :

“لم اخرج اشرا ولابطرا ولا مفسدا ولا ظالما ، وانما خرجت لطلب الاصلاح فی امت جدی”

“همانا من به منظورتباهگری و خود خواهی وفساد وستمگری حرکت نکرده ام ، تنها برای اصلاح امت جدم رسول خدا قیام نموده ام”.

از  این کلام مبارک آقا امام حسین (ع) ، دلایل قیام آن حضرت به وضوح روشن می گردد. که با واکاوی  ، وضعیت سیاسی و اجتماعی آن مقطع از تاریخ اسلام ، منتج به تحلیل ذیل می گردد.

انحراف در اندیشه ها و بدعت هایی که در دوران معاویه در اسلام بوجود آمده بود و بین حق و باطل خلط مبحث صورت گرفته بود ؛ به این صورت امام حسین چاره ای نداشتن جز این که برای مواجهه با این بدعت ها اقدام کنند . در ساخت سیاست ؛ تشخیص ؛تصمیم و اقدام به موقع خواص ؛سه گزینه ی مورد نظر در برابر انحرافات و بدعت ها است .سیاست مدار کسی است که به موقع تشخیص می دهد، به موقع به آن تشخیص صحیح و درست ؛ تصمیم درست می گیرد . و به موقع به آن تصمیم درست اقدام می کند. اگر دیر شود ؛ آن اقدام دیگر ارزشی نخواهد داشت چون تشخیص درست نبوده و تصمیم درستی هم اتخاذ نشد ه است .

اگر دوره تاریخی اسلام ، از زمان پیامبر تا حرکت امام حسین به سوی کربلاء را مورد بررسی قرار دهیم، به سه مقطع تاریخی برخورد می کنیم .

مقطع اول زمانی بود که حق از باطل کاملاً قابل تفکیک بود . زمان خود پیامبر اسلام ؛ ایمان از کفر مرزبندی داشت . در مقطع دوم، با خانه نشینی حضرت علی (ع) وآغاز دوران بدعت ها ؛ آرام آرام حق و باطل ؛ هم زیستی مسالمت آمیزی پیدا کردند. کفر و ایمان، آرام آرام با هم ممزوج شدند.از تقریباً اواخر دوران امامت امام حسن (ع) مرحله سوم بوجود آمد . و شرایطی ایجاد شد که باطل جای حق را گرفت و کفر بر جای ایمان نشست و از حوزه ی ممزوجیت خارج شدند. و به صورت یکدست، آن چه که کفر بود و آن چه که باطل بود در لباس ایمان و لباس حق خودش را بر مردم نشان داد. تبیین بین کفر و ایمان ؛ حق و باطل؛ و تبیین مفهومی به نام خلط این دو مساله و ممزوج شده و این که کفر وباطل به جای حق و ایمان نشسته بودند؛ شرایطی را فراهم آورد که امام حسین (ع) ؛ حالا دیگر این جا هیچ راهی نداشت جز این که این مساله را تفکیک کند. یک کاتالیزور؛ یک سیستم تفکیک ؛یک سیستم تجزیه ؛ بسیار اقدام دشواری است . صرفاً کار فکری و فرهنگی و کار نرم افزاری نیست . که ایشان بنشینند و مفهوم به مفهوم کتاب بنویسند و بگوید این چیزی که شما الان به عنوان مفهوم فلان می گویید ؛ این معنای اصلی آن این است، و شما دارید بدعت در دین می گذارید. فرصت کار فکری و علمی و نرم افزاری صرف نبود این جا عمل را بر می تافت . کار تئوریک توأم با کار علمی . جنبش نرم افزاری توأم با جنبش سخت افزاری. ارزش رفتار امام حسین (ع) در ساخت سیاست استراتژیک از این زاویه است که آن مفهومی که ایشان باید اصلاح می کرد خلط بین مباحث بود. مباحث با هم مخلوط شده بود . وقتی که در صحرای کربلا حضور پیدا می کنند ؛ جلوی ایشان  را می گیرند ؛ پیام هایی که می آید ؛ مذاکراتی که صورت می گیرد. در نهایت امام حسین (ع) ،

که ابن زیاد ایشان را بین شمشیر وذلت قرار داده اند ، که یکی را برگزیند ، که امام  بانگ می زنند :”هیهات مِنَ ذلّه” ؛ هیهات که من زیر بار ذلّت بروم . شمشیر را می پذیرم البته نه بسادگی؛ بلکه می جنگم ؛ نه از روی سستی و ضعف بپذیرم شمشیر را ؛ بلکه می جنگم، نتیجه آن چیزی است که خدا رقم خواهد زد .

شکست و پیروزی بر ادای تکلیف، ملاک نیست . مهم نیست که شکست بخوریم یا پیروز بشویم مهم این است که به تکلیف مان عمل کنیم . من تکلیف دارم که در مقابل ظلم بایستم ؛ ذلّت را نپذیرم ؛ حالا شمشیر اگر چاره ی درمان است، مسا له ای نیست . دکترین استراتژیکی و دکترین تاکتیکی امام حسین (ع) ؛ درسی است برای همه آزاد مردان تاریخ که می خواهند زیر بار ذلّت و ظلم نباشند .

امام حسین (ع) در حرکت خودبه سوی کربلاء،  سه روش و دکترین را دنبال می کند. که عبارتند از : روش استراتژیکی و عملیاتی و تاکتیکی.

روش استراتژیکی امام حسین (ع) به عنوان معلم آزادگی بشریت این است ؛ در وصیت نامه شان این را می نویسند : ” اِنّما خرجت لطلب اِصلاح فی اُمت جدی ” من خروج نکردم،حرکت نکردم، ،اقدام نکردم مگر برای طلب اصلاح امت جدم . پس اصلاح طلبی مدل استراتژیکی امام حسین (ع) است .

روش استراتژیکی امام حسین سه ویژگی را به همراه دارد: اول: آن است که اصلاح امت جدم ، که در اثر فتنه منحرف شده – جدشان یعنی پیامبر عظیم اسلام می فرمایند که می بینم امت من بعد از من ؛ فتنه در بین شان رواج پیدا می کند ؛ امام علی (ع) می پرسند که این فتنه چیست ؟ ایشان می فرمایند : اندیشه های ناروا و نادرستی که رایج می شود. آن اندیشه ی ناروا و نادرست همان بدعت ها و انحراف ها هست که در نظام مهندسی اندیشه ی دین بوجود آمد._ و این انحراف ها زمینه ی فتنه است و فتنه هم معیار آزمایش است . فتنه دو مفهوم دارد . یکی همان معنای عادی است که از آن استنباط می کنیم . و یک معنا هم دارد به معنی آزمایش . فتنه وقتی بوجود می آید آدم ها نسبت به آن آزمایش می شوند . و چه بیچاره کسانی که در این آزمایش مردود بیرون می آیند.

دوم : امر به معروف و نهی از منکر . حرکت اصلاحی ایشان امر به معروف و نهی از منکر است . به دلیل این که بین حق و باطل و کفر و ایمان خلط شده ؛ با هم مخلوط شده اند. امر به معروف و نهی از منکر در اینجا  به این معنا بود که باید عمل نامناسب و زشت آنان را نفی و جامعه را به سوی معروف تبیین می کرد. عمده ترین کارکرد نرم افزاری امر به معروف و نهی از منکر جدا ساختن حق و باطلی است که با هم مخلوط شده اند. سوم : پیروی از سیره ی پیامبر(ص) و امام علی (ع) است که سیره ی آن بزرگواران متروک شده است . لذا در سومین گزینه ای که رقم می خورد این است ؛ احیاء ی سنت های فراموش و متروک اسلام راستین .

در طول این ۶۱ سال قمری سنت های الهی بسیاری متروک شده بود ؛ اصلاح طلبی یعنی احیاءی آن سنت ها، و بازگردان جامعه به اصول های راستین اسلام. در اینجا کلمه طلب می آید ؛”لطلب اصلاح امت جدی” ؛ طلب       عدالت ؛ طلب اصلاحات رو هم بر می تابد . اصلاح امت جد امام حسین (ع) ؛ امر به معروف نهی از منکر و تفکیک حق از باطل کفر از ایمان و پیروی از سیره ی پیامبر و ائمه و مشخصا احیاء ی سنت های متروک و فراموش شده را برمی تابد. امام حسین (ع) هر سه مورد را در دکترین استراتژیکی خودش در طلب اصلاح امت جدش صورت می دهد.

سطح دوم ؛ سطح عملیاتی امام حسین (ع) است که در این سطح، زمانی که ذلّت و شمشیر را جلوی ایشان گذاشتن که یکی را انتخاب کند . امام گزینه ی عزّت را برتافتند و ذلّت را نفی کردند و شمشیر را انتخاب کردند. از این منظر امام حسین (ع) رهبر آزادگی است . آزادی ، دو تلقی را برمی تابد . یکی آزادی نفس ؛ و یکی هم آزادی از نفس .

در قلمرو حسینی زیستن ،انسان ها نفس آزاد ندارند . آزاد از نفس هستند .ویژگی اصلی و اساسی حسینی  بودن ،اصلاح طلبی هست و دومین ویژگی بسیار و بسیار زیبا و ظریف آن آزادی از نفس.

زمانی که چکاچک شمشیر ها بلند شد در صحرای کربلا ؛ می گوید: اگر دین ندارید ؛آزاده مرد باشید . دین ندارید اشکال ندارد ؛ خدا را قبول ندارید اشکال ندارد ؛ ولی حداقل آزاده مرد باشید .

مصداق امروزی آزاده مرد به تعبیر امام حسین (ع) را برای ” ارنستو چگورا ” می آوریم . “چگوارا” یک انسان ملحد؛ یک مارکسیست؛ یک کمونیست؛ ولی جوانی که قدرت و قوه ی تشخیص داشت . نظام سلطه و نظام استکباری را برنتافت . در آرژانتین در بولیوی در کلمبیا و در کوبا در مواجهه با سلطه و هژمونی ظلم جهانی ،عمل کرد ؛ دین نداشت اما آزاده مرد بود. در مواجهه با سلطه و هژمونی ظلم جهانی ،عمل کرد ؛ دین نداشت اما آزاده مرد بود.

اما روش تاکتیکی امام حسین (ع) بر محور گردن زیر تیغ نهادن و زیر ظلم نرفتن است . یک حرکت با روح آزاد است آزاد از نفس، آزاد از تعلقات دنیوی . آزاد از هرگونه هژمونی و سیطره طلبی ؛ لذا دیوار تعلق ها را می شکند و قیام می کند .یک مدل بیشتر هم ندارد ،من نباشم که شما باشید ؛ من نباشم که دین جدم باشد . می شود ایثار . این ایثار با شهادت خودش را نشان می دهد . انسان شهید؛ انسانی که می خواهد جهاد کند ؛ اول باید هجرت کند . ویژگی اصلی حسینی زیستن ، مهاجر بودن است . در  این جامعه ، ما به محیط هجری می رسیم ؛ هجر محقق می شود . پس ” یا ایهاالذین آمنوا و هاجروا و جاهدوا”، و امام حسین برای جهاد اول باید هجرت می کرد . هجرت از محیط مکانی از مدینه به مکه و بعد به کربلا و نشان داد به ما که از نفس مان هم باید بگذریم . اگر امام حسین (ع) شهید راه حق و حقیقت است ؛ اگر به عنوان بزرگ مجاهد و سرور آزادگی و بزرگ مصلح جهانی شناخته می شود ؛همه اش در گزاره ی ایثار خلاصه می شود. ایثار کرد برای همه ؛ جانش را بر  شمشیر نهاد تا دین جدش بماند و اصلاح شود.آنجایی که دسیسه ها و نیرنگ ها و تزویر ها  روی هم انباشته می شود فقط یک کار، امام حسین (ع) می توانست انجام دهد ؛ تمام این دسیسه ها را بشکند، حق و باطلی که با هم مخلوط شده را به صورت کاتالیزور تفکیک کند و اصلاح کند . انسانی که بیش از شصت سال سکوت می کند ؛ در جنگ جمل ؛ نهروان ؛ و صفین شمشیر می زند ؛در دوران سکوت و خانه نشینی علی (ع) همراهی می کند در دوران قعود امام حسن (ع) می نشیند و بالاخره به حکم خدا برای حفظ دین خدا ، دست به قیام می زند و این قیام درسی است برای همه ی ما و این افتخار ماست که منتسب به امام حسین (ع) هستیم . امام حسین (ع) به خدا می فرمایند : چطور احساس عزّت نکنم که به تو منتسبم ؛ ما هم چطور احساس عزّت نکنیم که به امام حسین (ع) منتسبیم .

حاصل جمع این سه تفکر ،{ تفکر استراتژیکی امام حسین (ع) که ایشان از این رو ، بابت اصلاح امت جدش قیام کرد . تفکر عملیاتی ایشان که مساله آزادگی بود و تحقق امر به معروف و نهی از منکر . و گزینه آزادگی را رقم زد . یعنی آزادی از نفس نه آزادی نفس. و تفکر تاکتیکی ایشان که برای آزاد شدن و جهیدن هجرت گام اول است . انسانی می تواند جهاد کند و حرکت کند که سبک بار باشد . اهل هجرت باشد اهل رفتن باشد} می شود، یکم : اصلاح  بدعت ها  و سنت های باطل به اصول اسلام  راستین . دوم : آزادگی و آزاده بودن از قیود نفس. سوم : هجرت و جهاد در راه خدا .

تفکر و اندیشه ی امام حسین (ع) را روی هر گزینه ای بگذاریم معین می کند کدام قسمت آن حق است و کدام قسمت باطل . تفکر و اندیشه ی امام حسین (ع) یک معیار هست برای همه بشریت .

ان الحسین مصباح الهدی و سفینه النجاه . حسین مصباح هدایت یعنی چراغ هدایت است و کشتی نجات . و اهل جامعه حسینی اهل نجات .

اَللّهُمَّ ارْزُقْنى شَفاعَهَ الْحُسَیْنِ یَوْمَ الْوُرُودِ ، وَثَبِّتْ لى قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَاَصْحابِ الْحُسَیْن ،ِ الَّذینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ.

 

زمان رضایی . کارشناس ارشد علوم سیاسی و فعال فرهنگی

برچسب ها : ، ،

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 13 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۱۳
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

مهدی امیری سه شنبه , ۲۸ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۰۵

آقای رضایی مقاله ای بسیار قابل تامل و پر تحقیقی بود،انشالله شاهد موفقیت های روز افزون جنابعالی باشیم
یا حق

علی سه شنبه , ۲۸ مهر ۱۳۹۴ - ۱۶:۳۶

همه متن این یادداشت از مقاله ها و منابع مختلف برداشته شده بدون اینکه به اون منابع اشاره بشه !
این نوع نگارش سرقت ادبی و دینی است برادر من

محمد ابراهیمی چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۷:۱۸

با عرض سلام خدمت آقا علی و آقا مجتبی. در خصوص مطلبی که نوشته اید مبنی بر نوشته آقای رضایی نکته ای را باید عرض کنم این که مطالبی که جناب رضایی نوشته اند مقاله نیست بلکه همان مطالبی است که ایشان در کلاس های درس عنوان می کنند و اگر مقاله بود که باید حتما منابع ذکر شود. ولی چون به صورت درس,گفتار می باشد دیگر شامل منابع نمی شود. البته به نظرم در همین سایت مطالبی از ایشان هست که منابع کاملا و علمی ذکر شده است.
همان دردی که همیشه جا معه ما داشته و آن فرهنگ زود قضاوت کردن بدون شناخت طرف مقابل است.
پاینده باشید

آرش اصفهانی زاده سه شنبه , ۲۸ مهر ۱۳۹۴ - ۲۰:۵۶

امام حسین (ع ) زمانی به اصلاح امت خویش همت میگمارد که حکومت جهل و خرافات در جامعه حکمفرما بود.فساد به اوج خود رسیده بود. درچنین شرایطی بودکه امام حسین(ع ) صدای مردم جامعه خود را فریاد زد. و چه شجاعانه فرمودند: حق را بگویید حتی اگر به ضررتان باشد. حسینی زیستن حسینی اندیشیدن میخواهد . التماس دعا.

مجتبی سه شنبه , ۲۸ مهر ۱۳۹۴ - ۲۳:۳۴

این چه نوع مقاله نوشتن است؟ همه را از اینور و آنور جمع کردن و هیچ رفرنسی ندادن و به نام خود درج کردن کار خوبی نیست !

فرزاد چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۲:۳۱

آفرین دکتر .مقاله ات عالی بود.به نظرات این و آن هم توجه نکن.هر چی هست تو این ماه محرم خواندنش خالی از لطف نبود. همیشه موفق باشی (.چکار به منابع اش دارید فقط یاد گرفتین ایراد گرفتن را .منابع منابع را انداختین .از این ور و آنور جمع کرده باشه بازهم زحمت کشیده .) خسته نباشی

بابایی چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۷:۵۹

جناب رضایی من رو یاد کنفرانس های دانشگاه انداختید. یادش بخیر. مباحث سینما و نقد سریال های ماهواره ای و جنگ نرم که ذکر می کردید به صورت پاورپوینت دوستان چه قدر لذت می بردند . در ضمن این مطلب عالی بود. خدا خیرت بده اخوی

پریا پنجشنبه , ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۱۳:۲۸

عالی بود برادر من.

محمد امین پنجشنبه , ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۱۵:۱۰

سلام,من نظر گذاشتم,چرا نمیذارید؟طاقت نقد ندارید؟

سید عباس موسوی املش پنجشنبه , ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۱۷:۰۷

سلام زمان جان بسیار عالی امیدوارم موفق باشید لازم به ذکر ایشان در دوره کارشناسی هم با مقالات زیبا و نقدهایی دینی که از اساتید می گرفتند ومبارزه میکردند بسیار علمی و قابل توجه بود

علی پنجشنبه , ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۲۰:۳۵

با سلام,خدمت اقای رضایی,,از متن زیبا و تاثیرگذار شما,متشکرم و آروزی موفقیت شما دراین ایام را دارم,

محمود جمعه , ۱ آبان ۱۳۹۴ - ۱۶:۲۸

سلام ممنون از متن پر باری که نوشتید.
التماس

سعید جمعه , ۱ آبان ۱۳۹۴ - ۱۶:۴۰

سلام . متن خوب و زیبایی بود . به امید موفقیت روز افزون. قبلا از مباحث شما در کلاس درس با عنوان قدرت نرم استفاده کرده بودم .