تحلیلی بر سوزاندن کاه و کلش در گیلان و راهکارهای جلوگیری از آن

در گذشته از کلش برنج علاوه بر مصرف در تغذیه دام ها ، در پوشش سقف منازل مسکونی و جایگاه نگهداری دام و طیور ،انبار کشاورزی، برای تابیدن طناب و پیچک برای دسته کردن برنج پس از درو ، وسایل و اثاثیه منزل (حصیر ،کلاه و…)و برای گل اندود کردن دیوار منازل و سایر تاسیسات جانبی مورد استفاده قرار میگرفت .

کد خبر : 38273
تاریخ انتشار : چهارشنبه 29 مهر 1394 - 11:10

بسمه تعالی

استان گیلان ،وسعتی در حدود ۱% مساحت کشور را داراست. و عمده زراعت آبی این استان را برنج به خود اختصاص داده است. و بیش از ۲۰۰.۰۰۰ خانوار در این زمینه فعالیت میکنند . و در اراضی خود ارقام مختلف برنج از قبیل هاشمی، علی کاظمی،انواع ارقام پرمحصول و… کشت میکنند. کشاورزی به معنای عام آن ،مهمترین شاخص فعالیت اقتصادی در گیلان محسوب میشود و زندگی و معاش بخش وسیعی از مردم این استان از طریق فعالیت در این بخش تأمین میشود. تولیدات کشاورزی گیلان متنوع است و علاوه بر جنبه مصرف خانوار روستایی به بازار عرضه میشود. دارا بودن ارزش غذایی و ارزش تجاری دو خصلت مهمی است که انگیزه فعالیت در این بخش را کماکان پویا و با ثبات نگه داشته است . در دهه های اخیرتولید  محصولات کشاورزی در گیلان از جمله زراعت برنج دچار تغییر و تحولاتی شده است.

یکی از محصولات فرعی استحصالی از زراعت برنج کاه و کلش است که سالانه بیش از یک میلیون تن در استان تولید میشود و با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی استان گیلان و محدودیت امکان کشت گیاهان علوفه ای نظیر یونجه ، نقش بسیار مهمی در تغذیه دامها ایفاد میکند. در سالهای اخیر مقدار زیادی از کاه و کلش استحصالی ،در مزارع سوزانده میشود که علاوه بر اتلاف منابع ،خطرات زیست محیطی را نیز به دنبال دارد .سوزاندن کاه و کلش بدلیل ایجاد آلاینده هایی نظیر هیدرو کربن ها،منوکسید کربن،اکسید های نیتروژن و دی اکسید گوگرد و آزاد سازی ذرات معلق دارای سیلیس ،موجب آلودگی هوا و شیوع بیماری میشود.

نگاهی به روند تولید در سالهای گذشته مبین این موضوع است که معمولا بسیاری از کشاورزان در کنار زراعت به دامپروری اشتغال داشتند ،وبه هر نحو کاه و کلش مستحصله را بسته بندی و به انبار ویا محوطه های مسکونی خود منتقل کرده و در طول سال و بخصوص در فصل زمستان به مصرف دامها میرسانندویا مازاد بر نیاز دام ها را به سایرین میفروختند و تنها کشاورزانی که موردی برای مصرف کاه و کلش نداشته و چنانچه در همان موقع استحصال کاه و کلش ،خریداری به آنها مراجعه نمیکردند برای پیشگیری از مشکلات بعدی اقدام به سوزاندن کاه و کلش میکردند که این تعداد بسیار کم بودند.اما در سنوات اخیر سوزاندن در سطح وسیعی از استان مرسوم شده و مشکلات زیادی را برای مردم بوجود آورده است.

در گذشته از کلش برنج علاوه بر مصرف در تغذیه دام ها ، در پوشش سقف منازل مسکونی و جایگاه نگهداری دام و طیور ،انبار کشاورزی، برای تابیدن طناب و پیچک برای دسته کردن برنج پس از درو ، وسایل و اثاثیه منزل (حصیر ،کلاه و…)و برای گل اندود کردن دیوار منازل و سایر تاسیسات جانبی مورد استفاده قرار میگرفت .با ورود کمباین برداشت محصول برنج و به عبارتی تغیر شیوه استحصال شلتوک از کاه و کلش این عمل در مزرعه صورت گرفته و کشاورزان بخاطر اینکه در سال بعد از حیث آماده سازی زمین مشکل نداشته باشند کاه کلش را در همان نقطه کمباین زدن ، میسوزانند.

 

مهمترین علل مازاد ماندن کاه و کلش پس از استحصال شلتوک:

  • دامداری ها که عمده مصرف کننده کاه و کلش هستند کم شده است . با توجه به روند وضعیت کشاورزی ، بسیاری از روستائیان خصوصاً جوانان مهاجرت به شهر ها داشته اند و انگیزه لازم جهت توسعه دامداری در روستا ها را ندارند .

 

  • تحولات در ساخت و ساز اماکن روستایی: در طی چند دهه ی اخیر روستاییان در نحوه ساخت و ساز و بهره گیری از مصالح در بنا های روستایی و سنتی دارای تحولات زیادی بوده اند ، به عنوان نمونه بکارگیری بلوک های سیمانی و آجری بجای اندود کاه و گل و چوب در دیوار بنا ،حلب و ایرانیت بجای گالی و کلش در پوشش سقف بنا و دیگر مواد مصالح جدید را میتوان نام برد . با توجه به اینکه در گذشته یکی از مصارف کاه و کلش مستحصله زراعت برنج در ساخت اماکن روستایی بوده اما بدلایل زیر میتوان توجیه عدم بکار گیری مصالح سنتی را ذکر کرد:
  • کم دوامی بناهای روستایی و نیاز به بازسازی های مداوم
  • نامناسب بودن وضعیت بهداشتی اماکن روستایی
  • ارتباط روستاییان با شهر و آشنایی با بناهای جدید شهری
  • دسترسی آسان به مصالح و امکانات در ساخت اماکن جدید
  • وجود خطر آتش سوزی در اماکن روستایی به دلیل پوشش سقف گیاهی
  • سیاست ها و برنامه های توسعه روستایی توسط دولت
  • بروز حوادث غیر مترقبه متعدد در استان و آسیب پذیری اماکن روستایی

 

  • حذف وسایل و اثاثیه منزل که از الیاف گیاهی ساخته میشوند:
  • در گذشته در بسیاری از منازل استان در کف پوش اتاقها و حتی در قسمتی از دیوار داخلی اتاقها از حصیر استفاده میشدو با ورود انواع کف پوش های با دوام و رنگارنگ ، این صنعت سنتی روستایی به بوته فراموشی سپرده شده و امروز در وسعت بسیار کم آن هم در ساخت انواع زنبیل تزئینی مورد مصرف دارد.
  • شیوه استحصال شلتوک که امروز بیشتر اراضی شالیزاری با استفاده از کمباین برداشت میشود،در حالیکه در گذشته ابتدا برنج درو شده و پس از درو به انبار کشاورزی (کندوج)ذخیره شده و سپس در یک فرصت مناسب در محوطه مسکونی کشاورز،خرمنکوبی با خرمنکوب دستی انجام میشد و در واقع کل کاه و کلش از مزرعه به انبار کشاورز منتقل میشد . اما با ورود انواع خرمنکوب های پشت تراکتوری و اخیراً با ورود کمباین های مخصوص برداشت برنج ،این عمل انجام نمیگیرد و تنها کشاورزانی که دامداری دارند اقدام به حمل کاه و کلش از مزرعه را انجام میدهند.
  • دستمزد بالای کارگران جهت جمع آوری و دسته بندی علوفه
  • کمبود ادوات بسته بندی در منطقه

 

مهمترین راهکارها در جهت جلوگیری از سوزاندن کاه و کلش:

  • تقویت و توسعه دامداری ها در استان گیلان:

که با توسعه دامداری های سنتی و صنعتی با توجه به کمبود علوفه در استان گیلان ،میتوان از سوزاندن کاه و کلش جلوگیری کرد.

  • افزایش تعداد دستگاه های بسته بندی علوفه (بیلر).
  • تسطیح و یکپارچه سازی اراضی شالیزاری برای سهولت حرکت ماشین آلات
  • حمایت از تعاونی های دامداران جهت خرید کاه و کلش از کشاورزان و توزیع بین دامداران
  • استفاده از تکنولوژی های نوین در بکار گیری کاه و کلش و سایر محصولات فرعی برنج و ایجاد فرصت های جدید شغلی.

 

محمد علی احمدی شاد- دانشجوی دوره دکتری کشاورزی(بیوتکنولوژی)

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 12 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۱۲
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

یاسر چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۳:۵۲

آقای کاندیدای نمایندگی شهرستان لنگرود راه دیگه ای برای نشون دادن نتون نبود ! کاه و کلش اونم الان !

حامی شاد چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۹:۰۵

عموجون قرار نیست هر مطلبی رو حتما در اون بازه قرار بدن که.
مثلا در بحث انتخابات که ۷ اسفند ۹۴ برگزار میشه کاندیدا چندسال قبل از موعد ثبت نام برای آشنایی دست به کار میشن.
تعصب رو بزار کنار اگه نظری چیزی در باره مطلب داری بفرما اگه نداری بیخود بحث انحرافی رو پیش نکش..
شاید شاد با این کارا غمگین بشه…

شهروند چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۸:۵۶

سلام عرض خسته نباشید خدمت بچه های زحمتکش لنگرنیوز
یک تشکر ویژه خدمت کارکنان خدوم زحمتکش جهادکشاورزی گیلان بخصوص شهرستان لنگرود و مهندس شاد عزیز
از حمایت های بی منتتان در مردم شهرستان و کشاورزانی که این روزها حالشان خوب نیست و کسی هم برایشان مهم نیست که چگونه روز خود را شب میکنند سپاسگزاریم.
برای اینجانب فرقی نمیکند کسی که این متن را میخواند تعصب کورکورانه دارد یا نه ولی آنچه واضح است اینست که دیگر کشاورزی برای رفتن به باغ خود میلی نشان نمیدهد
فرزندان اکثر کشاورزان هر کدام بدلیل اینکه کاری برایشان نبوده به شهرستان های دور از ولایت خود رفته اند و قطعا این حرف را کسی درک نمیکند مگر کسی که دم اذان غربت را چشیده باشد.
جناب مهندس شاد عزیز ادعات در صحبت کردن گرمه ولی قطعا اگر فرد اصلح تر از شما پیدا بشود به آن رای خواهیم داد چون دیگر کشاورزو کشاورزی گیلان آخرین نفس هایش را میزند…و هرچقدر از عمران و توسعه صنعتی در گیلان و لنگرود بحث شد کافیست.خیلی حرف دردناکیه که کشاورزی با ۳۰سال کار در باغ خود و کارگری برای دیگران منتظر پول یارانه اش باشد .
برایتان در انتخابات آتی موفقیت را از خداوند منان میخواهم
مردم شریف شهرستان لنگرود
خواهشمندم که رای سالم بدهید به هرکسی که خودتون میپسندید به هرکی که میدونین میتونه کاری انجام بده برای این مردم…تعصبات رو کنار بزارید و مطمئن باشید که رای مردم برتری داره به پول یک سری افراد خاص.
این مردم را بیش از این سزاست
یاعلی

لنگرودی چهارشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۲۳:۴۷

جناب مهندس نوشته ی شما از لحاظ نگارشی ضعف عمده دارد و از دانشجوی دوره دکترا بعید ! حال با این شرایط وانفسا برای بیماری بیکاری به خصوص جوانان داروی تان چیست؟ برای این همه بیماران خاص لنگرود در آستین ادعایتان چه دارید؟اگر برای خدمت به مردم دلی خدایی و عاطفی دارید که بعید به نظر می رسد، تا امروز کجا بودید که نشانه ای از مردمی بودنتان در تاریخ به روز صفحه ی لنگرود در روبه رو نداریم؟و…

ابراهیم پنجشنبه , ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۲

ازمقوله کشاورزی فقط همین اسم براماروستائیان مونده که بابی مهری مسئولین به این حال روزدراومده کشاورزی ماامادرخصوص متن شهروند بایدگفت که واقعاتعصبات بیجا وبی دلیل وشهرمن شهرمن کردن این بلاهاراسرلنگروداورده جاداره مدبرانه تر عاقلانه تر باقضایابرخوردکردوتصمیم گرفت بعضیافکرنمیکنندکه بعد۳۶سال دیگه بایدعجول نبود

شهروند شنبه , ۲ آبان ۱۳۹۴ - ۱۵:۵۱

سلام و عرض خسته نباشید ممنون از سایت خوبتون
مقاله دکتر بسیار کامل و عالی بود بسیار لذت بردم خیلی خوبه که یک روستایی خودشو کاندید کرده و دقیقا در مقاله هم ذکر شده به علت از بین رفتن کشاورزی بسیاری از روستاییان مثل خود دکتر به شهر مهاجرت کردن و به پیمانکاری اسفالت می پردازند.

مهرداد یکشنبه , ۳ آبان ۱۳۹۴ - ۱۴:۴۰

یک جور روستایی رو متذکرمیشوید که انگار الان رئسیت که سنگشو به سینه میزنی اصالاتا مال گیلان بوده و بچه ناف شهرلنگروده؟!
اینقدر شهرت برای رئیست ارزش نداره که لاهیجان ساکنه؟!!
همین کارارو و همین حرف های من درآوردی رو زدین که الان وضعتون اینه!
فعلا بخورید تا بعد

روستایی یکشنبه , ۳ آبان ۱۳۹۴ - ۱۴:۴۹

پس خوبه که ازالان بشناسی نماینده دور بعدشهرتو

مرضیه چهارشنبه , ۶ آبان ۱۳۹۴ - ۱۷:۱۸

پس بهتره بدونی که هشت سال پیش مانماینده مون شناخته ایم واین دوره هم خوب میشناسیمش.

معتمدآریااطاقوری پنجشنبه , ۷ آبان ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۵

خب دلیل نمیشه ما نشناسیم نماینده فقید شهرستانمون رو
ایشالله باخاطرات خوش ازبهارستان خدافظی کنه.
انشالله ۷اسفند رای مردم نشون میده کی چیکارس
منتظرباش

شهروند جمعه , ۸ آبان ۱۳۹۴ - ۲۰:۱۰

با شناختی که من از شاد دارم اولا اطلاعات به روز دارد و درد همه قشر ها را میداند و با توانمندی که دارد مطمئنا باعث سستی و عقب افتادگی شهر نخواهد شد.
من اهل شعار نیستم و نمبخوام طرفداری کسی را کنم .صادقانه بگویم من انقدر در اداره خود بی عدالتی دیده ام از خدا میخواهم هر کسی در انخابات پیروز شود زیر گروهایش در ادارات خصوصا رئسا روابط را از بین ببرند و ضوابط را سرلوحه کار خود قرار دهند تا در دنیای زود گذر پیش خدا شرمنده و عذاب سخت الهی در امان باشند

منوچهر یکشنبه , ۱۰ آبان ۱۳۹۴ - ۱۸:۱۰

برمنکرش لعنت
شهرو روستایی شـــاد با مهندس شـــــاد!!
🙂
😀