» یادداشت » «وارش» در گیلان یا گلستان؟!

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴ - ۱۰:۱۷

 کد خبر: 109207

«وارش» در گیلان یا گلستان؟!

جا داشت که سازندگان سریال، داستان آن را بر بستر تاریخی واقعی خود روایت کنند تا باورپذیر باشد نه اینکه با تغییر و تحریف خلاف واقع جغرافیای تاریخی سریال، محملی برای توهین و تحریک عواطف مردم غیور و شریف و فرهنگمدار گیلان فراهم سازند.

«وارش» در گیلان یا گلستان؟!

درباره مجموعه تلویزیونی «وارش» و توهین به مردم شریف گیلان در این مجموعه، حرف‌ها و انتقادهای زیادی گفته‌شده که اغلب وارد است و باید سازندگان این سریال و نیز سریال‌های دیگر به آن‌ها توجه کنند؛ اما یک نکته اساسی تاریخی در این میان مغفول مانده و آن، این است که نویسنده فیلم‌نامه به واقعیت‌های تاریخی بی‌اعتنا بوده و این بی‌اعتنایی باعث شده به‌جای آنکه این داستان را در «محل واقعی تاریخی» خود روایت کند، آن را به گیلان منتقل کرده و موجب ناراحتی و تکدّر خاطر مردم شریف این استان را فراهم کرده است.

مردم گیلان حق‌دارند از خود بپرسند کی و کجا مهاجران سیستانی به این استان مهاجرت کرده و به علت عدم تجانس فرهنگی با برخورد قهرآمیز گیلانیان مواجه شده‌اند؟ این سؤال پاسخی ندارد چون «جغرافیای واقعی» این سریال بر مبنای واقعیت‌های تاریخی باید استان «گلستان» باشد و نه «گیلان» ازآن‌رو که مهاجرت سیستانی‌ها در دوره‌های مختلف به گرگان آن زمان و «استان گلستان کنونی» صورت گرفته و گیلان تقریباً هیچ‌گاه مقصد مهاجران سیستانی نبوده که بتوان چنین داستان‌هایی را در آن روایت کرد.

بر مبنای مستندات تاریخی، آخرین و گسترده‌ترین مهاجرت سیستانی‌ها به گرگان در فاصله سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ شمسی ـ که داستان این سریال در این برهه روایت می‌شود ـ به اوج خود رسید.

در آن برهه بسیاری از مردم سیستان به استان گلستان مهاجرت کردند و بسیاری از آن‌ها به علت ناهمخوانی فرهنگی و اجتماعی و قومیتی به‌سختی توانستند در آنجا برای خود، کار و زندگی فراهم کنند‌؛ موضوعی که در سریال وارش بر آن تأکید می‌شود منتها با این تفاوت که جای مردم گلستان با مردم گیلان عوض‌شده است!

هم‌اکنون نیز جمعیت مهاجران سیستانی در استان گلستان پس از بومیان این منطقه و ترکمن‌ها ازنظر تعداد، سومین گروه جمعیتی و تعداد آن‌ها از غرب به شرق استان رو به افزایش است و در حال حاضر ۱۵% از جمعیت این استان را قوم «سیستانی» تشکیل می‌دهد که عمدتاً در شرق گلستان سکونت دارند.

علت اصلی مهاجرت سیستانی‌ها به گلستان، خشک شدن آب منطقه ناشی از بازسازی نشدن بند (سد) های تاریخی رود هیرمند و ایجاد بندهای جدید در افغانستان بر هیرمند و تغییر مسیر آب این رودخانه در بعضی موارد بود.

همچنین به علت آنکه غرب استان گلستان از قدیم آباد بود و زمین‌های مرغوب و امنیت کافی داشت از قدیم‌الایام جمعیت زیادی در آن زندگی می‌کردند و جایی برای پذیرش غیربومی‌ها و مهاجران نداشت اما در شرق گلستان اوضاع برعکس بود و به علت نبود امنیت، مناطق وسیعی زیر کشت نرفته و خالی از جمعیت باقی‌مانده بود. حضور مالکان بزرگ در این منطقه نیز که نیاز مبرمی به کارگر به‌ویژه برای محصول پنبه داشتند از علل تاریخی دیگر جذب کارگران سیستانی با مزد کم بود.

بنابراین جا داشت که سازندگان سریال، داستان آن را بر بستر تاریخی واقعی خود روایت کنند تا باورپذیر باشد نه اینکه با تغییر و تحریف خلاف واقع جغرافیای تاریخی سریال، محملی برای توهین و تحریک عواطف مردم غیور و شریف و فرهنگمدار گیلان فراهم سازند.

نویسنده: مهدی علیجانی (ارباستان) – دانشجوی دکتری ایران‌شناسی


برچسب ها : ,
ارسال دیدگاه

شما باید وارد سایت شوید تا بتوانید نظر دهید.