پیوند ازدواج را می توان یکی از مهم ترین مراحل زندگی انسان ها دانست که در هر شهر و منطقه در کشور ما رسوم مخصوص خود را دارد، هرچند شکل و شمایل برگزاری آن در طول زمان دستخوش تغییراتی شده است. درواقع با توجه ...

به گزارش ایسنا، وقتی از واژه «مراسم ازدواج» صحبت می کنیم؛ سلسله آداب و رسومی مد نظرمان است که در قالب مراسم هایی مانند خواستگاری، بله برون، حنابندان و... در نهایت به جشن عروسی ختم می شود. البته باتوجه به تفاوت های فرهنگی نقاط مختلف، ممکن است برخی شهرها مراسم های اضافه تری داشته باشند و یا همین رسوم را با نام های دیگری برگزار کنند که به مناسبت هفته ازدواج در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم. 

«نشون کردن» رسمی است که در برخی از شهرها و روستاها وجود دارد. به این صورت که پیش از خواستگاریِ رسمی، خانواده پسر هدایایی مانند گردن بند، دست بند، انگشتر طلا، ساعت، شال، پارچه، کفش، شیرینی، نقل و نبات و... به نیت نشان کردن به خانه دختر می فرستند. در صورتی که خانواده دختر این هدایا را از خانواده پسر بپذیرند، آن دختر «نشان کرده» آن پسر خواهد بود تا روز خواستگاریِ رسمی تعیین شود.

در استان لرستان، این رسم با عنوان «تَک دَسونه» شناخته می شود. در گذشته حضور پسر در این مراسم ضرورتی نداشت و حتی ممکن بود او در شهر دیگری باشد، اما مراسم تنها با رضایت خانواده اش برگزار شود. طبق این رسم، دادن یک انگشتر و حتی یک روسری به دختر کافی است و پس از آن، خواستگاری انجام می شود.

رسم نشان کردن دختر در گویش قشقایی ها «شال انگشتر» نامیده می شود. در این مراسم، قطعه ای طلا یا چند قواره پارچه به دختر هدیه داده می شود. در روزی که برای نشان کردن در نظر گرفته می شود، مادر داماد با برخی زنان فامیل با هدایا به خانه دختر می رود و آنها را به مادر عروس تحویل می دهد و پس از نشان کردن دختر، دیگر کسی به خواستگاری او نمی رود.

در برخی نقاط استان خراسان علاوه بر انگشتر طلا، یک جفت کفش به همراه نقل و نبات، قند و چای، حنا و گاهی یک دست لباس در سینی مخصوص می گذارند و با چند سکه برای نشان کردن به خانه دختر می برند. در این مراسم درباره میزان مهریه هم صحبت می کنند.

بعد از مراسم نشان کردن که با اندکی تفاوت در اکثر شهرها برگزار می شود، نوبت به مراسم خواستگاری می رسد. البته پیش از پرداختن به رسوم خواستگاری در نقاط مختلف، ذکر این نکته مهم است که با توجه به تغییرات فرهنگی شکل گرفته در سال های اخیر، شاید برخی از این رسوم یا به طور کلی فراموش شده باشند و یا با برخی تغییرات برگزار شوند. با این وجود تمام این آداب علی رغم اینکه گاهی حتی ماهیتی زن ستیزانه داشتند، اما بخشی از آداب و رسوم وابسته به ازدواج بوده است.

در گذشته ازدواج بین اقوام و آشنایان اولویت بیشتری داشت با این حال ازدواج با غیر فامیل هم با معرفی واسطه ها صورت می گرفت. در تهران قدیم زمانی که واسطه خبر می داد که دختر خوبی سراغ دارد، چند زن از خانواده پسر سرزده و بدون اعلام قبلی به خانه دختر می رفتند که از وضع خانه، پاکیزگی یا شلختگی صاحب منزل آگاه شوند. اگر در خانه چند دخترِ دم بخت بود، دختر بزرگ تر از مهمانان پذیرایی می کرد چون رسم بود تا زمانی که دختر بزرگ تر ازدواج نکرده، دخترهای کوچک تر را به خواستگار نشان ندهند.

دختر معمولاً با یک کاسه آب نزد خواستگاران می آمد چون بر این باور بودند که آب نطلبیده مراد و آب نشانه روشنایی است، خانواده داماد هم با خود نُقل و شیرینی می آوردند و به تعارف به خانواده دختر می گفتند: «نقل آوردیم، نبات ببریم». در این جلسه خواستگاران با دقت دختر را نگاه می کردند و حتی گاهی از او می خواستند چادرش را کنار بگذارد تا بهتر او را ببینند. بعضی از خواستگاران حتی مقداری سبزی پاک نکرده همراه خود می بردند تا دختر پاک کند و از این طریق کدبانو بودن او را بررسی کنند. اگر همه چیز خوب بود سپس نوبت به خواستگاری مردانه می رسید. 

در سایر نقاط کشور هم افراد با اندکی تفاوت مانند مردم تهران به خواستگاری می رفتند، اما مثلا در شیراز اگر خانواده عروس از خانواده داماد پذیرایی نمی کردند، این کار به عنوان پاسخ منفی تلقی می شد و کار به خواستگاری اصلی که با حضور مردان بود نمی رسید.

در ساوه خواستگاری به شکل شب نشینی انجام می گرفت. طبق رسم ساوه ای ها پسر نباید در مراسم خواستگاری حضور پیدا می کرد، اما خانواده اش یکی را از میان خود به عنوان وکیل انتخاب می کردند تا رسماً از دختر خواستگاری کند و سپس درباره مهریه و شیربها صحبت می کردند.

در گذشته کردها هم رسم داشتند که پسر پس از پسندیدن دختر، حدود یک ماه به صورت رایگان برای خانواده دختر کار کند و هدیایی برای مادر دختر ببرد. در نهایت پس از موافقت کامل خانواده دختر، خواستگاری رسمی انجام می شد. 

بر اساس رسوم ترکمنها، دو روز پیش از خواستگاری خانواده داماد گردنبندی طلا توسط دختر کوچکی از طایفه خود برای عروس می فرستند. در روز خواستگاری هم گوسفندی را که به گوش هایش سکه های طلا و نقره آویخته اند، به خانه عروس می برند و چند ریش سفیدِ طایفه از دختر خواستگاری می کنند. پس از آنکه پدر دختر پذیرفت، بهای دخترش را تعیین می کند و زمان برگزاری عروسی تعیین می شود.

پی نوشت: ایسنا در گزارش های آتی به تشریح آداب و رسوم دیگر وابسته به ازدواج از جمله بله برون، حنابندان و... می پردازد.

انتهای پیام

همرسانی کنید:

طراحی و پیاده سازی توسط: بیدسان